Διπλωμάτες και αντάρτες

Ο Μακεδονικός Αγώνας στη Θεσσαλονίκη είχε δυο όψεις: Η μία ήταν ο αγώνας «εντός των τειχών» του Γενικού Προξενείου, που έδωσε ο Λάμπρος Κορομηλάς και οι συνεργάτες του. Η άλλη ήταν η οργάνωση της ίδιας της πόλης, η «Οργάνωσις Θεσσαλονίκης». Είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς ανάμεσα στις δυο όψεις γιατί και αυτόν τον ιδρυτή και συντονιστή της «Οργανώσεως Θεσσαλονίκης», τον Ανθυπολοχαγό Αθανάσιο Σουλιώτη, τον έφερε στην πόλη ο Πρόξενος Λάμπρος Κορομηλάς. Σκοπός του ήταν να πρακτορεύσει συστηματικά –εργασία, που δεν μπορούσε να ανατεθεί σε εντόπιους ― υπό το κάλυμμα αρχικά του αντιπροσώπου ραπτομηχανών.

Από την άνοιξη του 1906 ο Σουλιώτης κατάφερε να συστήσει και να λειτουργήσει ένα αφοσιωμένο δίκτυο με πολλές χρήσεις. Το αποτελούσαν μερικές δεκάδες, κάθε τάξης και επαγγέλματος απ’ όλες τις συνοικίες της πόλης, υπό τη διεύθυνση εμπίστων τμηματαρχών, του Α.Ζάχου, Δ. Μαργαρόπουλου, Ι.Εμίρη, Κ.Παπαγεωργίου, Κ.Τορνιβούκα και Κ.Μάλτου. Την εργασία του Σουλιώτη συνέχισε από τον Δεκέμβριο του 1907 έως το καλοκαίρι του 1909 ο Ανθυπολοχαγός Λουκάς Σακελλαρόπουλος.

Στρατηγικός στόχος ήταν να μειωθεί η φυσική, επαγγελματική και πολιτιστική παρουσία των Εξαρχικών στην πόλη και αντιστρόφως να τονωθεί η ελληνική. Τα μέσα ποικίλλαν: από τη συγκέντρωση πληροφοριών, μέχρι την ανάρτηση ελληνικών επιγραφών στα ελληνικά καταστήματα αντί γαλλικών, καθώς και η ίδρυση ενός νηπιαγωγείου σε συνοικία Σλαβοφώνων, αλλά και η κυκλοφορία των «Προφητειών του Μ.Αλεξάνδρου», γραμμένων πράγματι από τον ίδιο τον Σουλιώτη.

Δικαιολογημένα, υπηρεσιακή έκθεση του 1907, χαρακτήριζε τον Σουλιώτη ως «ικανώτατο και νοημονέστατο».